Hoe je drinkwaterproject nog duurzamer wordt: 3 succesfactoren

Waterpomp in Tanzania (Foto: Franco Volpato)

Dat ontwikkelingswerksamenwerking een miljardenindustrie is weten we inmiddels. De risico’s die dit met zich meebrengt voor de kwaliteit van projecten zijn echter nog niet altijd ondervangen. Wat kun je doen om dit te verbeteren? In deze serie spreek ik met professionals uit de sector en destilleer ik succesfactoren. Deze keer: Acacia Water

Onderzoeks- en adviesbureau Acacia Water streeft naar duurzame toegang tot schoon en veilig water voor iedereen. Door in kaart te brengen wat de specifieke hydrologische situatie is van een gebied, zowel boven- als ondergronds, maken ze de langdurige beschikbaarheid van waterbronnen inzichtelijk. Hydroloog Sieger Burger vertelt hoe Acacia bijdraagt aan het verduurzamen en verbeteren van internationale waterprojecten.

Succesfactor 1: Start met gedegen onderzoek

In ontwikkelingssamenwerkingsprojecten worden door financierders steeds meer eisen gesteld aan de duurzaamheid van projecten; zo moeten geleverde services in projecten 15 jaar na afronding nog steeds up and running zijn. Dit is enerzijds een uitdaging op het gebied van management en commitment. Daarnaast liggen er ook grote technische uitdagingen. Doordat er te weinig aandacht is voor de huidige en toekomstige hydrologische situatie van een gebied is een langdurig functioneren van een waterproject niet gegarandeerd.  

“Een veel voorkomend probleem is dat hydrologische projecten, zoals de aanleg van waterputten, van start gaan met onvolledige of incorrecte informatie”, aldus Burger. Informatie over de geologie is van onvoldoende detail of er zijn geen recente meteorologische data beschikbaar. Volledige informatie van de geologie is noodzakelijk om goede toekomstscenario’s te maken. Bij het ontbreken van dit soort data neemt de kans van duurzaam slagen fors af. Dit is een groot probleem, ook omdat mislukte projecten mensen cynisch en wantrouwend maken over internationale samenwerkingsprojecten. Het overtuigen van de opdrachtgever dat er ruimte moet zijn voor kwaliteitsonderzoek bij aanvang van een project is dan ook van groot belang.

Succesfactor 2: Zorg dat je bekend bent met de incentives

Acacia Water maakt zich sterk om al aan het begin van een project de juiste cijfers en data boven tafel te krijgen. Bij het achterhalen en delen van informatie is wederzijds vertrouwen van groot belang. “Belangrijk is om echt zelf aan tafel te zitten, de gesprekken te voeren en daarmee te zorgen voor wederzijds vertrouwen”. Dit vertrouwen draagt bij aan de wil om oude en nieuwe data met elkaar te delen. Ook zorgt dit er voor dat achterliggende motieven voor bepaalde keuzes in het project boven tafel komen, zo vertelt Burger.

Een voorbeeld. Bij een watervoorzieningsproject staan 100 boorgaten opgenomen in het logframe, zonder dat er goede randvoorwaarden zijn opgenomen over het functioneren van de putten. Wat dan cruciaal is om te realiseren, is dat een lokaal boorbedrijf en mogelijk ook de overheid, baat hebben bij het boren van zoveel mogelijk putten, en niet per se bij de kwaliteit ervan. Dit levert een risico op voor het slagen van het project.

Het komt relatief vaak voor dat er achterliggende financiële motieven meespelen in waterprojecten. Dit komt de kwaliteit van projecten niet altijd ten goede. Net als bij het starten met onjuiste informatie kan dit dus weer een bron zijn van wantrouwen.

Water tank in Namibië

Als je echter de verschillende incentives (financiële motieven, bijv. aantal boorgaten, voorkeur voor het gebruik van een bepaalde boortechniek, etc.) goed kent, kun je hier in het begin van een project goed op sturen, zodat kwaliteit en duurzaamheid worden gegarandeerd.

Succesfactor 3: Breng flexibiliteit in je project

Veel internationale financiers en donoren werken met logframes, of gedetailleerde plannen die aan het begin van het project worden vastgesteld. Monitoring en evaluatie vindt hierbij plaats aan de hand van concrete resultaten die het liefst in getallen zijn uit te drukken. Begrijpelijk, maar dit kan juist ook contraproductief zijn. Als bijvoorbeeld het aantal zanddammen of boorgaten als een deliverable wordt genoemd en tijdens het project nieuwe informatie laat zien dat er effectievere maatregelen zijn voor de hydrologische situatie, dan is het nodig om gedurende de project implementatie logframes of plannen te wijzigen. Als dit niet mogelijk is, worden wellicht niet de juiste maatregelen geïmplementeerd, puur omdat dit al was vastgelegd. Dit draagt bij aan de kans op het mislukken van waterprojecten. Deze traditionele insteek van WASH projecten gaat dus ten koste van de effectiviteit.

Acacia Water probeert dan ook ervoor te zorgen dat er een bepaalde mate van flexibiliteit wordt ingebouwd in projecten, zodat de technisch meest geschikte oplossingen worden gebruikt – in plaats van vooraf bedachte, standaardoplossingen.

Heb je zelf eye-openers? Laat hieronder je reactie achter.

Meer tips? Lees hier over succesfactoren van waterschappen in internationale projecten